درود

چند سالي است که با فرا رسيدن ولنتاين در ايران هم بازار خريد کادو و شکلات و گل رونق جدي مي گيرد و همه جا قرمز مي شود. انصافا هم هر کاري رنگ دوستي و عشق در آن باشد و جايگزين کينه و نفرت گردد زيباست و مبارک. گروهي البته بر اين اعتقادند که بايد ايرانيان با توجه به تاريخ و فرهنگ خود روز عشق و دوستي را براساس روايات تاريخي خود تنظيم کنند. در روايت ايراني از بيست قرن پيش از ميلاد روز سپندارمذگان وجود داشته که لقب ملي زمين است و زمين هم نماد عشق و فروتني است. در تقويم ايراني اين روز در 29 بهمن ثبت شده است. اين حس علاقمندي به تاريخ و رسوم ايراني از زيبائي هاي فرهنگي ايرانيان است. گرچه الزاما همراهي با روزي که در جهان به نام ماجرائي ثبت شده را هم مخالف حس ميهن دوستي نمي دانم. عشق و محبت از واژه هائي است که مايه ي اصلي آموزه هاي اصيل ديني و ادبيات غني ايراني است. البته که عشق و محبت داراي تقدسي است که نبايد خدشه دار شود. اينکه به طنز مي گويند فردي براي خريد کادوي عشقولانه از فروشنده يک دو جيني از کارتهايي که روي آن نوشته فقط تو را دوست دارم طلب مي کند، از آفات عشق و دوستي است، عشقی مقدس که هر انساني به آن نيازمند است. در هر حال واقعيت اين است که اين روز فراگير شده و بازار خريد کادو و شکلات هم گرم.

 شايد افراد زيادي را ببينيد كه كلمات امریکایی را با لهجه  Hi و Hello  غليظ اش تلفظ مي كنند، اما تعداد افرادي كه از واژه "درود" استفاده كنند بسيار نادر است! اين روزها مردم برگزاري جشن ها و مناسبت هاي خارجي را نشانه تجدد، تمدن و تفاخر مي دانند، سفره هفت سين نمي چينند، اما در آراستن درخت كريسمس اهتمام مي ورزند! جشن شب يلدا كه به بهانه بلند شدن روز، براي شكرگزاري از بركات و نعمات خداوندي برگزار مي شده است را نمي شناسند، اما همراه و همزمان با بيگانگان روز شكرگزاري برپا مي كنند. همه چيز را در  مورد ولنتاین و فلسفه نامگذاريش مي دانند، اما حتي اسم "سپندار مذگان" به گوششان نخورده است. چند سالي است حوالي 26 بهمن ماه (14 فوريه) كه مي شود هياهو و هيجان را در خيابان ها مي بينيم. از هر بچه مدرسه اي كه در مورد والنتاين سوال كني همه چیزرا در مورد آن می داند. اما كمتر كسي است كه بداند در ايران باستان، نه چون روميان از سه قرن پس از ميلاد، كه از بيست قرن پيش از ميلاد، روزي موسوم به روز عشق بوده است! جالب است بدانيد كه اين روز در تقويم جديد ايراني دقيقا مصادف است با 29 بهمن، يعني تنها 3 روز پس ز والنتاين فرنگي! اين روز "سپندارمذگان" يا "اسفندارمذگان" نام داشته است. فلسفه بزرگداشتن اين روز به عنوان "روز عشق" به اين صورت بوده است كه در ايران باستان هر ماه را سي روز حساب مي کردند و علاوه بر اينكه ماه ها اسم داشتند، هر يك از روزهاي ماه نيز يك نام داشتند. بعنوان مثال روز اول "روز اهورا مزدا"، روز دوم، روز بهمن (سلامت انديشه) كه نخستين صفت خداوند است، روز سوم ارديبهشت يعني "بهترين راستي و پاكي" كه باز از صفات خداوند است، روز چهارم شهريور يعني "شاهي و فرمانروايي آرماني" كه خاص خداوند است و روز پنجم "سپندار مذ" بوده است. سپندارمذ لقب ملي زمين است. يعني گستراننده، مقدس، فروتن. زمين نماد عشق است چون با فروتني، تواضع و گذشت به همه عشق مي ورزد. زشت و زيبا را به يك چشم مي نگرد و همه را چون مادري در دامان پر مهر خود امان مي دهد. به همين دليل در فرهنگ باستان اسپندارمذگان را بعنوان نماد عشق مي پنداشتند. در هر ماه، يك بار، نام روز و ماه يكي مي شده است كه در همان روز كه نامش با نام ماه مقارن مي شد، جشني ترتيب مي دادند متناسب با نام آن روز و ماه. مثلا شانزدهمين روز هر ماه مهر نام داشت و كه در ماه مهر، "مهرگان" لقب مي گرفت. همين طور روز پنجم هر ماه سپندارمذ يا اسفندارمذ نام داشت كه در ماه دوازدهم سال كه آن هم اسفندارمذ نام داشت، جشني با همين عنوان مي گرفتند.

سپندارمذگان جشن زمين و گرامي داشت عشق است كه هردو در كنار هم معنا پيدا مي كردند. در اين روز زنان به شوهران خود با محبت هديه مي دادند. مردان نيز زنان و دختران را بر تخت شاهي می نشاندند، به آنها هديه می دادند و از آنها اطاعت مي كردند. ملت ايران از جمله ملت هايي است كه زندگي اش باجشن و شادماني پيوند فراواني داشته است، به مناسبتهاي گوناگون جشن مي گرفتند و با سرور و شادماني روزگار مي گذرانده اند. اين جشن ها نشان دهنده فرهنگ، نحوه زندگي، خلق و خوي، فلسفه حيات و كلا جهان بيني ايرانيان باستان است. از آنجايي كه ما با فرهنگ باستاني خود ناآشناييم شكوه و زيبايي اين فرهنگ با ما بيگانه شده است.

اطلاع داشتن از فرهنگ هاي ساير ملل و تسلیم شدن در برابر آن فرهنگ ها دو مقوله كاملا جداست. تسلیم شدن در برابر فرهنگ و آداب و رسوم ديگران، بي اينكه ريشه در خاك، در فرهنگ و تاريخ ما داشته باشد، اگر هم به جايي برسيم، جايي ست كه ديگران پيش از ما رسيده اند و جا خوش كرده اند! براي اينكه ملتي در تفكر عقيم شود، بايد هويت فرهنگي تاريخي را از آن گرفت. فرهنگ مهم ترين عامل در حيات، رشد، بالندگي يا نابودي ملت هاست. هويت هر ملتي در تاريخ آن ملت نهاده شده است. اقوامي كه در تاريخ از جايگاه شامخي برخوردارند، كساني هستند كه توانسته اند به شيوه مؤثرتري خود، فرهنگ و اسطوره هاي باستانيشان را معرفي كنند و حيات خود را تا ارتفاع يك افسانه بالا برند. آنچه براي برای نسل معاصر و آيندگان حائز اهميت است، عدد افراد يك ملت و تعداد سربازاني كه در جنگ كشته شده اند نيست؛ بلكه ارزشي است كه آن ملت در زرادخانه فرهنگي بشريت دارد.

شايد هنوز دير نشده باشد كه روز عشق را از 26 بهمن به 29 بهمن (سپندار مذگان) منتقل كنيم.

 روز 29 بهمن روز سپندار مذگان روز عشق شاد باد

بخشه !

نویسندگی وسیله یی برای خود شناسی ,امیدوارم بازم فرصت کنم بنویسم و تو بلاگم ثبت کنم !

آدمک آخر دنیاست , بخند

      آدمک مرگ همین جاست , بخند

دستخطی که تو را عاشق کرد            شوخی کاغذی ماست , بخند

      آدمک خر نشوی گریه کنی

              کل دنیا سراب است , بخند !

                                                      آن خدایی که بزرگش خواندی...

                                                          بخدا مثل تو تنهاست , بخند !